Špijun u mantiji

Opis

Siniša Ivanović Špijun u mantiji * Krunoslav Draganović (Orašje, 30. oktobar 1903 — Sarajevo, 3. jul 1983) bio je profesor na zagrebačkom Bogoslovskom fakultetu i jedan od poverljivih ljudi Alojzija Stepinca i Vatikana. Organizator je pacovskih kanala kojim je u Južnu Ameriku prebeglo na hiljade ustaških i nacističkih zločinaca. Krunoslav Draganović je nakon sloma Kraljevine Jugoslavije poslat u Beograd da okupi i vrati hrvatske vojnike i oficire u Zagreb. On je to uspešno obavio, i kao nagradu kasnije dobio misiju u Vatikanu. U avgustu 1943. godine odlazi u Vatikan gde je postavljen za predstavnika NDH. Uz taj poziv obavljao je dužnosti u hrvatskom Crvenom krstu i katoličke Nadbiskupije u Zagrebu. Tako da je dobijao od hrvatske NDH vlade i veliku novčanu pomoć. Nakon završetka Drugog svetskog rata, veliki deo tog novca je ostao kod Draganovića. Jedan od bitnih poslova koje je Draganović trebalo da obavi u Vatikanu, jeste uspostavljanje saradnje sa engleskom i američkom obaveštajnom službom, što mu i uspelo. Od maja 1945. pa do decembra 1948. Krunoslav Draganović je intenzivno radio na prebacivanju ustaških i nacističkih zločinaca u Južnu Ameriku (Argentina, Paragvaj, Bolivija). U to vreme je bio zaposlen u katoličkom institutu Sv. Jeronima u Rimu, gde je dobio na raspolaganje crkvene prostorije koje nisu bile dostupne vojnim i civilnim vlastima Italije. Zajedno sa još nekoliko katoličkih sveštenika poreklom iz Jugoslavije (dr Dominik Mandić, fra Vitomir Naletilić, don Ivan Ilijić i dr.) obilazio je logore u Italiji i Austriji, gde su pronalazili ustaške zločince i davali im lažna dokumenta, a potom brodovima ih prebacivali u Južnu Ameriku. Jedan pretres Cije koji je izvršen u institutu „Sv. Jeronimo“ septembra 1947. pokazao je da je Krunoslav Draganović bio umešan u pomoć više od 20.000 ustaških i nacističkih zločinaca prilikom bežanja van Evrope, uključujići i ustaškog poglavnika Anta Pavelića i Klausa Barbija, poznatijeg kao „koljač iz Liona“. Kasnije su izveštaji Cije utvrdili da postoji tajna operacija "RATLINE" (pacovski kanali), koju je Krunoslav Draganić vodio sa katoličkim sveštenicima za pomaganje prebacivanja ustaških zločinaca iz Evrope. Sve to je rađeno pod plaštom vatikanske agencije „Nacionalna katolička dobrotvorna organizacija“ za raseljavanje lica koja nisu imala dokumenta, begunaca od pravde, genocidnih zločinaca NDH.[3] Svi ti zločinci su sa sobom nosili opljačkano zlato od svojih žrtava.[3] Upravo to zlato je kasnije omogućavalo ustaškoj emigraciji da finansira terorističke akcije u Jugoslaviji i njenih diplomata (npr. Raduča '72, ubistvo Vladimira Rolovića, otimanje aviona 1972. i druge). Radio je u Vatikanu sve do 1964. kada je prešao u gradić Presbaum, kraj Beča. Tu je nastavio svoju saradnju sa ustaškom emigracijom. Pored toga pisao je i niz naučnih radova, a najviše u vezi sa dešavanjima u Blajburgu maja 1945. Krunoslava Draganovića je 10. septembra 1967. godine uhapsila jugoslovenska Udba u Trstu, odakle je bio prebačen u Beograd, a potom u Sarajevo. Mesecima je kasnije išao u zgradu sarajevske policije, gde je davao iskaz policijskim istražiteljima o svom radu ranijih godina. U to vreme je bio stalno pod prismotrom Udbe, jer su ustaški emigranti imali dobar motiv da ga likvidiraju, jer su se bojali odavanja informacija. Njegov iskaz u policiji je nakucan na 9.000 stranica. To hapšenje Krunoslava Draganovića iz 1967. godine je izazvalo brojne reakcije, ne samo u Evropi, već i širom sveta. Mnogi su bili u dilemi da li se Draganović sam predao jugoslovenskoj Udbi, ili je Udba zaista uspela da se dokopa jedne od najtraženijih osoba. Krunoslav Draganović je umro u sarajevskoj bolnici Koševo 3. jula 1983. Sahranjen je u uskom krugu ljudi na sarajevskom groblju „Bare“. Na sahrani su bila prisutna tri sveštenika i tri svetovna lica.