BORBA 1941-1943

Opis

Istorijski arhiv Komunističke partije Jugoslavije BORBA 1941-1943 TOM I knjiga2 * Borba je nezavisan politički i društveni list koji je 1922. godine pokrenula Komunistička partija Jugoslavije. Prvi broj je izašao 19. februara 1922. godine u Zagrebu. Ime je dobila prema istoimenom časopisu koji je pre Prvog svetskog rata izlazio u Srbiji kao glasilo Srpske socijaldemokratske partije, jedne od stranaka od koje je nastala KPJ. Đuro Cvijić je, zajedno sa Kamilom Horvatinom, bio urednik „Borbe” od njenog pokretanja 1922. godine.[1] U tom trenutku je KPJ bila zabranjena od vlasti tadašnje Kraljevine Jugoslavije. Od 1924. godine urednik Borbe je bio Vladimir Ćopić, koji je ubrzo zbog pisanja protiv vlasti i poretka uhapšen. Samo u 1928. godini, od 106 brojeva Borbe, čak 52 su bila zabranjena. Đuro Cvijić je 1928. godine uhapšen i suđen kao glavni urednik „Borbe”. Protiv njega su podignute 32 optužbe (optužnica je imala ukupno 200 stranica). On je zbog članaka pisanih u „Borbi” osuđen na dve i po godine zatvora. Ognjen Prica je uređivao Borbu od 1928. godine. List je zabranjen 13. januara 1929. godine, posle uvođenja Šestojanuarske diktature. Ponovo je izlazio tokom Drugog svetskog rata u oslobođenom Užicu, od 19. oktobra do 27. novembra 1941. godine i u Bosanskoj krajini od 1. oktobra 1942. do 27. februara 1943. godine. Štampala se u selu Driniću. Posle oslobođenje Beograda, 15. novembra 1944. godine počeo je ponovo da izlazi kao dnevni list, a od 22. oktobra 1948. godine u Zagrebu, kao organ KPJ (SKJ). U Borbi su između ostalih kao urednici, odnosno glavni urednici ili direktori učestvovali: Zlatko Šnajder, Vladimir Čopić, Ivan Krndelj, Ognjen Prica, Josip Kraš, Veselin Masleša, Marijan Stilinović, Puniša Perović, Veljko Vlahović, Vlajko Begović, Lazar Mojsov, Moma Marković, Vladimir Dedijer, Zdravko Čolić i Dimitrije Bajalica. Od 9. juna 1954. Borba je organ SSRNJ (Socijalističkog saveza radnog naroda Jugoslavije), kada je KPJ formalno prepustila kontrolu. Usprkos tome je i dalje zadržala status najuticajnijeg i najčitanijeg lista u državi. Borba je svoj položaj izgubila 1960-ih, kada se počinju profilirati zasebne medijske kuće u jugoslovenskim republikama i pokrajinama, a čiji se čitatelji okreću lokalnim, odnosno republičkim novinama - pre svega beogradskoj Politici, zagrebačkom Večernjem listu, sarajevskom Oslobođenju, ljubljanskom Delu. Borba nakon toga počinje preživljavati pre svega od državnih subvencija, odnosno od obaveznih pretplata u državnim i paradržavnim institucijama (uključujući garnizone JNA). List je odlikovan Ordenom zasluge za narod sa zlatnom zvezdom i Ordenom bratstva i jedinstva sa zlatnim vencem.